เกร็ดความรู้ เรื่องทั่วไป

พระมีนากษี

श्रीमत्सुन्दरनायिकां भयहरां ज्ञानप्रदां निर्मलां श्यामाभां कमलासनार्चितपदां नारायणस्यानुजाम् । वीणावेणुमृदङ्गवाद्यरसिकां नानाविधामम्बिकां । मीनाक्षीं प्रणतोऽस्मि सन्ततमहं कारुण्यवारांनिधिम् ॥ ศฺรีมตฺสุนฺทรนายิกามฺ ภยหรำ ชฺญานปฺรทำ นิรฺมลำ ศฺยามาภำ กมลาสนารฺจิตปทำ นารายนสฺยานุชามฺฯ। วีณา-เวณุ-มฤทงฺควาทฺยรสิกำ นานาวิธามมฺพิกำ มีนากฺษีํ ปฺรณโตสฺมิ สนฺตตมหํ การุณฺยวารำนิธิมฺฯ। คำอ่าน ศรีมัตสุนทะระนายิกาม ภะยะหะราม ชฺญานะประทาม นิรมะลาม ศฺยามาภาม กะมะลาสะนารจิตะปะทาม นารายะณัสยานุชาม วีณา เวณุ มฤทังคะ วาทยะระสิกาม นานา วิธามัมพิกาม มีนากษีม ประณะโตสมิ สันตะตะมะฮัม การุณยะวารานนิธิม คำแปล ข้าพเจ้าขอประณตน้อมอยู่เป็นนิจซึ่งพระมีนากษี ผู้ทรงเป็นดังมหาสมุทรแห่งความการุณย์ นายิกาผู้สง่างาม แลทรงไว้ซึ่งความศักดิ์สิทธิ์ พระผู้ทรงขจัดซึ่งความกลัว พระผู้ทรงความบริสุทธิ์ แลประทานซึ่งความรู้ […]

เกร็ดความรู้ เรื่องทั่วไป

พระฤๅษีครรคะ เปิดเผยฐานะที่แท้จริงของกฤษณะ

श्रीगर्ग उवाच आसन् वर्णास्त्रयो ह्यस्य गृह्णतोऽनुयुगं तनू:। शुक्लो रक्तस्तथा पीत इदानीं कृष्णतां गत:॥ प्रागयं वसुदेवस्य क्‍वचिज्जातस्तवात्मज:। वासुदेव इति श्रीमानभिज्ञा: सम्प्रचक्षते॥ बहूनि सन्ति नामानि रूपाणि च सुतस्य ते। गुणकर्मानुरूपाणि तान्यहं वेद नो जना:॥ ศฺรีครฺค อุวาจ อาสนฺ วรฺณาสฺตฺรโย หฺยสฺย คฤหฺณโต(อ)นุยุคํ ตนุะฯ ศุกฺโล รกฺตสฺตถา ปีต อิทานีํ กฤษฺณตำ คตะฯ। ปฺราคยํ วสุเทวสฺย กฺวจิชฺชาตสฺตฺวาตฺมชะฯ วาสุเทว อิติ ศฺรีมานภิชฺญาะ สมฺปฺรจกฺษเตฯ। พหูนิ สนฺติ นามานิ […]

เกร็ดความรู้ เรื่องทั่วไป

พิธีอุปนยนะ คืออะไร?

(คร่าวๆ ไม่ขอลงลึกนัก) พิธีอุปนยนะ ถือเป็นหนึ่งในพิธีสังสการสำคัญของชาวฮินดู โดยพิธีนี้ถือเป็นพิธีเริ่มเข้ารับการศึกษาอย่างเป็นทางการของฮินดูชน ไม่ว่าจะศึกษาในพระเวท ปุราณะ และศาสตร์ต่างๆ หากกล่าวให้เข้าใจง่ายๆ คือ การบวชเรียน การรับเป็นศิษย์-อาจารย์กัน และออกจากบ้านไปสู่สถานศึกษา หรือ คุรุกุล (ซึ่งเป็นอาศรมของคุรุ) พิธีนี้จะจัดขึ้นกับกุลบุตรของ พราหมณ์,กษัตริย์ และแพศย์ โดยแต่ละคัมภีร์กล่าวถึงช่วงอายุที่ควรประกอบพิธีนี้แตกต่างกันไป ไม่แน่นอนนัก ซึ่งโดยส่วนใหญ่ควรประกอบพิธีขณะยังวัยเยาว์ ไม่เกินอายุยี่สิบสี่ปี และจะทำได้เมื่อบุคคลมีความพร้อมที่จะเรียนรู้คัมภีร์ต่างๆ และผ่านการฝึกท่องโศลกต่างๆ และมีความรู้ในภาษาสันสกฤตมาพอสมควรแล้ว พิธีอุปนยนะ อาจมีขั้นตอนแตกต่างกันไปตามท้องถิ่น แต่โดยรวมแล้วยึดหลักพิธีจากคัมภีร์ พิธีนี้เป็นดังการกำเนิดครั้งที่สอง เมื่อได้ทำการปลงผม และเข้าพิธีซึ่งคุรุยอมรับผู้เยาว์เป็นศิษย์ โดยแสดงอาการต่างๆ (ซึ่งเรียกว่า ทีกษา) อันได้แก่ การแตะไปยังเหนือตำแหน่งหัวใจของกุลบุตรนั้น พร้อมกับการกล่าวมนตระ ซึ่งมีใจความว่า เราจะดึงใจเธอไปตามความต้องการของเรา จิตของเธอจะตามจิตของเรา ขอเธอจงคล้อยตามไปกับวจีของเรา ขอพระพฤหัสบดีจงผูกพันเธอไว้กับตัวเรา เปรียบดังการโอบอุ้มกุลบุตรนั้นไว้ในครรภ์ และให้กำเนิดอีกครั้ง และให้สายยัชโญปวีตะ หรือ อุปวีตะ แก่กุลบุตร ซึ่งยัชโญปวีตะนี้คือ องค์แทนแห่งสิ่งศักดิ์สิทธิ์มาสถิตอยู่กับกุลบุตรนั้น โดยผาดจากไหล่ซ้าย พาดผ่านช่วงสรีระไปยังช่วงขวาของร่างกาย อีกทั้งแสดงพรหฺโมปเทศะ (พรหมะ […]

เกร็ดความรู้ เรื่องทั่วไป

ศรี คุรุวายุปุเรศ ธยานะ มนตรัม

(บททำการสมาธิระลึกถึงพระคุรุวายุปุเรศ) पीताम्बरं करविराजितशङ्ख-चक्र-कौमोदकीसरसिजं करुणासमुद्रम्। राधासहायमतिसुन्दरमन्दहासं वातालयेशमनिशां हृदि भावयामि ॥ คำอ่านไทย ปีตามพะรัม กะระวิราชิตะศังขะ-จักระ-เกาโมทกี-สะระสิชัม กะรุณาสะมุทรัม ราธา สะหายะมะติ สุนทะระมันทะหาสัม วาตาละเยศะมะนิศาม หฤทิ ภาวะยามิ อ่านออกเสียงสำเนียงอินเดียโดยคร่าว ปีตามบะรัม กะระวิราจิตะซังคะ จักระ เกาโมดะกี สะระสิจัม กะรุณาสะมุดรัม ราธา สะฮายะมะติ ซุนดะระมันดะฮาซัม วาตาละเยซะมะนิชาม หริดิ ภาวะยามิ คำแปล ข้าพเจ้าระลึกด้วยใจถึงซึ่งพระผู้เป็นเจ้าแห่งวาตาลัย (เมืองคุรุวายูร ในเกรละ) พระผู้ไม่มีที่สิ้นสุด พระผู้ทรงอาภรณ์สีเหลืองอร่าม พระกรรุ่งโรจน์ด้วยสังข์ จักร คทาเกาโมทกี แลปทุมชาติ พระผู้ทรงความกรุณาดังห้วงสมุทร พระผู้ทรงเป็นสหายทางจิตวิญญาณของพระนางราธา พระผู้ทรงมีรอยแย้มสรวลอันสง่างาม มุรุเกศัน โควรธนธารี ทาส (กิตติกร อินทรักษา)

เกร็ดความรู้ เทวะตำนาน เรื่องทั่วไป

ภาพพระคุรุวายูรัปปัน

มาในวันสิ้นปีพอดีวาดโดยน้องนะโม จากเพจ จิตฺรารฺจน चित्रार्चन พระฉวีวรรณสีคล้ำ สีทะมึน จากคติเรื่องฉวีวรรณขององค์ภควานตามยุค พระคุรุวายูรัปปัน ทรงเป็นผู้อุปถัมภ์เหล่าสรรพสัตว์ในกลียุค ทรงรับบาปทั้งปวงของสาวกไว้ด้วยวรกายของพระองค์ แลคุรุวายูร ยังได้ชื่อว่า ภูโลกไวกุณฐะ เช่นเดียวกับ ติรุมะลา อันเป็นที่ประทับแห่งพระเวงกเฏศวร อีกทั้ง คุรุวายูร ยังมีอีกชื่อว่า ทักษิณะทวารกา (ทวารกาแห่งแดนใต้) พระนลาฏประดับตกแต่งด้วย อูรธวะ ปุณฑระ ซึ่งในที่นี้ได้ทำขึ้นในรูปแบบ มัธวะ สัมประทายะ ซึ่งเป็นไวษณวะ สัมประทายะที่แพร่หลายในทางตอนใต้ของอินเดีย และมัธวาจารย์ยังเป็นหนึ่งในคุรุปะรัมปรา ของเคาฑียะไวษณวะ ในเบงกอลด้วย บนพระอุระ ทรงไว้ซึ่งสร้อยแก้วมณีเกาสฺตุภะ ทรงภูษาภรณ์สีเหลืองสว่าง และแดง (สีแห่งพลังอำนาจ ชนชั้นปกครอง ตามคติอินเดีย และจีน) มงกุฎ ประดับด้วยมรกต (อิงจาก ข่าวไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ที่มีผู้สร้างมงกุฎทองคำถวายพระองค์ ซึ่งประดับด้วยมรกต) และขนนกยูง

เกร็ดความรู้ เทวะตำนาน เรื่องทั่วไป

พระเคารี

เคาระ(गौर/Gaura)มิได้แปลว่า ขาว (White) เพียงอย่างเดียว แต่ยังหมายถึง สีทอง (Golden) หรือ เหลืองสว่าง แบบ หมิงฮวง (明黃/míng huáng)(Bright yellow) ของจีนได้อีกด้วย นอกจากนี้เคาระ ยังหมายถึง สีเหลืองขมิ้น (Turmeric yellow colour) หรือ สีเหลืองหญ้าฝรั่น (Saffron yellow colour) ฉะนั้น เคารี (गौरी/Gauri) อาจมิได้หมายถึง นางผู้มีฉวีวรรณขาวเพียงอย่างเดียว ยังคงหมายถึง นางผู้มีฉวีวรรณดังทอง หรือ เหลืองอาร่ามจากการชโลมผงขมิ้น ได้อีกด้วย ซึ่งนามเคารีนี้เป็นนาม หรือฉายาหนึ่งของพระปารวตี ซึ่งสอดคล้องกับพระนาม อุมา (उमा/Uma) ที่แปลว่า ส่องสว่าง (Light/Bright) หรือ เหลืองขมิ้น (Turmeric yellow) อีกด้วย เข่นเดียวกับนาม เคาระ (गौर/Gaura) หรือ เคารางคะ (गौराङ्ग/Gauranga) […]

เกร็ดความรู้ เรื่องทั่วไป

กุงกุมะ และ ซินดูร

กุงกุมัม หรือ กุมกุมะ และ ซินดูร เป็นผงสีแดงที่ใช้ในพิธีกรรมทางศาสนาพราหมณ์-ฮินดู และมีสีแดงเช่นเดียวกัน จนบางท่านอาจใช้ปนกัน หรือผู้ขายบางท่านอาจไม่รู้จักถึงความแตกต่าง ก็อาจมีการขายซินดูรในชื่อของกุมกุมอยู่บ่อยครั้ง ถึงผงกุงกุมัม และซินดูรจะมีสีแดงคล้ายๆกัน แต่ทั้งสองมีความแตกต่างกัน และจุดประสงค์ที่แตกต่างกันในบางประการ กุงกุมัม Kungumam กุงกุมะ (कुंकुम/Kunkuma) หรือ กุมกุม (कुमकुम/Kumkum) ในสำเนียงเสียงภาษาฮินดี และ กุงกุมัม (குங்குமம்/കുങ്കുമം/Kungumam) ในภาษาตมิฬและมลยาลำ เป็นผงสีแดง ค่อนข้างมีสีที่เข้ม จนถึงสีแดงเลือดหมู กุงกุมะในสมัยก่อนมักนำมาจากเกสรของดอกหญ้าฝรั่น (saffron) แต่ด้วยมีราคาค่อนข้างสูง ในปัจจุบันจึงใช้ ผงขมิ้น (Turmeric powder) กับ ผงปูนขาว (Slaked lime) ในการทำกุงกุมะ กุงกุมะ เป็นผงศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาฮินดู กุงกุมะเป็นตัวแทนของพลังชีวิต โดยสีแดงของกุงกุมะนั้นเปรียบกับ เลือด ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในร่ายกายสิ่งมีชีวิต กุงกุมะนั้นมักเป็นเครื่องถวายต่อพระศักติ กล่าวว่า การทำอรรจนาด้วยกุงกุมะ หรือ กุงกุมารจนา ต่อพระเทวี (พระอุมา,พระลักษมี)จะให้ผลที่ดีมาก เชื่อว่าพระเทวีทรงโปรดปรานการทำกุงกุมารจนา […]

เกร็ดความรู้ เทวะตำนาน เรื่องทั่วไป

อัษฏภารยา พระมเหสีทั้งแปดนางของพระวาสุเทพ กฤษณะ

อัษฏภารยา (अष्टभार्या/Ashtabharya) หรือ พระมเหสีทั้งแปดนางของพระวาสุเทพ กฤษณะ (8 consorts of Vasudeva Krishna) ซึ่งทั้งแปดนางล้วนแต่เป็นขัตติยธิดา จากราชวงศ์ต่างๆ อันทั้งแปดนางนั้นล้วนแต่เป็นผู้ภักดีต่อพระกฤษณะโดยการพัฒนาภักติจากการมีความรักให้แก่พระมาธวะเอง อันพระชคันโมหนะ(ผู้ทรงยังให้ทั้งพิภพหลงใหล)นั้น ทรงเป็นผู้มีความกรุณาดุจสาคร ทรงตอบสนองต่อทุกความปรารถนาของผู้ภักดี ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงรับขัตติยกันยาทั้งแปดเป็นพระมเหสี อันคอยปรนนิบัติรับใช้แทบเบื้องบาทบงกชแห่งองค์พระทวารกาทีศะอยู่เสมอ อัษฏภารยา กอปรด้วยขัตติยกันยาทั้งแปดเหล่านี้ อันได้แก่ 1.พระนางรุกมิณี (रुक्मिणी/Rukmini) พระนางรุกมิณี ทรงเป็นพระธิดาของ ท้าวภีษมกะ (भीषमक/Bhishmaka) พระมหาราชแห่ง แคว้นวิทรรภ (विदर्भ/Vidarbha) *(ปัจจุบันคือ เขตนาคปูร และ อมราวตีในตอนบนของรัฐมหาราษฏร) ทรงมีพระเชษฐาพระนามว่า รุกมิณ (रुक्मिण/Rukmin) พระนางนั้นทรงเป็นอวตาร แห่ง พระศรีมหาลักษมี (श्री महालक्ष्मी/Sri Mahalakshmi) ทรงหลงรักพระกฤษณะ แม้ได้ยินเพียงแค่พระนาม และ เกียรติยศ ของพระองค์เท่านั้น แต่ทว่า พระเชษฐารุกมิณทรงไม่เห็นดีเห็นงาม เพราะทรงเป็นพันธมิตร กับ ชราสันธ์ ราชาแห่งแคว้นมคธ ซึ่งเป็นศัตรูร้ายกาจของพระกฤษณะ […]

เกร็ดความรู้ เรื่องทั่วไป

เหตุแห่งการอวตารลงมาขององค์ภควาน

एते चांशकलाः पुंसः कृष्णस्तु भगवान्स्वयम्। इन्द्रारिव्याकुलं लोकं मृडयन्ति युगे युगे॥ คำอ่านไทยบทคาถาแรก เอเต จางศะกะลาห์ ปุงสะห์ กฤษณัสตุ (กฤษณะห์ ตุ) ภะคะวาน สฺวะยัม อินทราริ วฺยากุลัม โลกัม มฤฑะยันติ ยุเค ยุเค สำนวนอ่านออกเสียงอินเดีย เอเต จางชะกะลาฮะ ปุงสะฮะ กริชณัสตุ ภะกะวาน (บห์ะกะวาน) สฺวะยัม อินดราริ วฺยากุลัม โลกัม มริดะยันติ ยุเก ยุเก คำแปลในบทคาถาแรก แลภาคแบ่งแยกเหล่านี้(ภาคแบ่งแยกบางส่วน หรือ ภาคแบ่งแยกจากส่วนที่สมบูรณ์)เป็นของกฤษณะ หากแต่พระองค์เองทรงเป็นภควาน เพื่อยังความผาสุกในทุกยุค ทุกสมัย เมื่ออริขององค์อินทร์ (เหล่ามารทั้งปวง)ได้สร้างความเดือดร้อน ปั่นป่วนขึ้นในโลกหล้า. -ข้อความจากคัมภีร์ ศรีมัทภาควตะ มหาปุราณะ สกันธะที่1 อัธยายที่3 โศลกที่28 […]

เกร็ดความรู้ เรื่องทั่วไป

สุทรรศนะ

สุทรรศนะ (सुदर्शन/Sudarshana) หมายถึง วิสัยทัศน์ที่ดี มาจากคำสันสกฤตสองคำคือ สุ (सु/su) เป็น คำอุปสรรค (पूर्वप्रत्यय/prefix) เติมหน้าคำนาม มีความหมายถึง ดี,ดีงาม,เป็นมงคล (Good, beautiful, Auspicious) และ ทรรศนะ (दर्शन/Darshana) อันหมายถึง วิสัยทัศน์,การมองเห็น หรือ ทัศนคติ (Vision) สุทรรศนะ จักระ จึงแปลความโดยคร่าวได้ว่า กงล้ออันนำมาซึ่งวิสัยทัศน์ที่ดี มีนัยถึง วิชา หรือ ญาน คือ ความรู้ อันเป็นแสงสว่าง ทำลายความมืด คือ อวิชชา (ความไม่รู้,ความโง่เขลา) ฉะนั้น แปลว่า ผู้ครอบครองซึ่งอาวุธนี้จึงต้องมีวิสัยทัศน์ และทัศนคติที่ดี สุทรรศน จักรนั้นเป็นอาวุธประจำองค์พระกฤษณะ/วิษณุ ที่เปล่งประกายดังดวงตะวัน และทรงอำนาจยิ่ง อันพระหริเจ้าจักทรงใช้ศาสตราวุธนี้ในการประหัตประหาร เหล่ามาร คือ ผู้ตกอยู่ในอวิชชา ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นการปลดปล่อยดวงวิญญานเหล่านั้นจากอวิชชา อันเป็นพระกรุณาขององค์ภควานเอง แน่นอนว่า องค์ภควาน […]